FUSARIUM WILT
Cudurka Xididdada xira
🔍 Waa maxay Fusarium Wilt?
Fusarium Wilt waa cudur fangas ah oo ka dhasha carada (*Fusarium oxysporum*). Wuxuu soo galaa xididdada, isagoo xira tubooyinka biyaha iyo nafaqada u qaada geedka (Xylem). Tani waxay keentaa in geedku engego isagoo qoyan (wilt).
1. Calaamadaha lagu Garto
Cudurkani wuxuu leeyahay calaamado gaar ah oo looga sooci karo cudurada kale ee {wilt}:
- **Huruud hal dhinac ah:** Caleemaha hoose ayaa bilaaba inay jaalle noqdaan Inta badan, hal dhinacyada oo caleenta ah ama hal dhinac oo geedka ah ayaa jaalle noqda ka hor dhinaca kale.
- **Engega Maalintii:** Geedka ayaa qalayl laga dareemaa (engeg) marka qorraxdu kulushahay, laakiin habeenkii ayuu soo kabsadaa bilowga hore ee cudurka.
- **Isbeddelka midabka jiridda:** Haddii aad jiridda hoose gooyso, waxaad arki doontaa wareeg bunni ah (brown ring) oo ah xididdadii biyaha oo qudhun kaga jiro.
2. Sidee u faafaa?
⚠️ Fusarium wuxuu carada ku dhex noolaan karaa ilaa 10 sano ama ka badan, xitaa haddii aadan waxba ku beerin!
Wuxuu ku faafaa:
* Qalabka beeraha ee wasakheysan.
* Biyaha waraabka oo carada wasakheysan soo ka xeeya.
* Iniinyaha (seeds) cudurka xambaarsan oo aad beerato.
3. Maareynta iyo Ka Hortagga
Maadaama uusan lahayn daawo kiimiko ah oo 100% waxtar leh marka uu geedka galo, xoogga saar ka hortagga:
**siidh Adkeysi leh (Resistant Varieties):** Markaad gadanayso siidhka, raadi kuwa ay ku qoran tahay xarafka **"F"** (tusaale: VFN) oo waxay ka dhigan tahay in geedku u adkeysan karo Fusarium.
- **Grafting:** In lagu tallaalo geedka aad rabto jirid adag oo Fusarium u adkeysata.
- **Solarization:** In carada lagu daboolo Bac madow xilliga kuleylaha si kuleylka qorraxdu u disho fangaska dhulka ku jira.
- **pH-ka Carada:** Fusarium wuxuu jecelyahay carada aashitada leh (Acidic). Kor u qaad pH-ka ilaa 6.5 - 7.0 adigoo isticmaalaya nuurad (Lime).
